martes, 28 de mayo de 2019

e-Paperzorroa

Bueno, bueno, bueno.... Badirudi kurtsoa bukatzen doala eta blog honen amaiera hurbiltzen ari dela! Ba ondo bukatzeko azken sarrera bat egingo dut aurreko lan eta ariketa guztiak aipatuz. Horrela, aurkibide moduko bat utziko dut irakurle berriak blog-aren eduki guztiak ondo antolatuak izan dezaten, hasierako sarrerak blog-aren atzeko aldean gelditzen baitira, azkeneko sarrerak aurreko aldean gelditzen diren bitartean. Gainera, kurtsoan zehar ikasitako edukiak birpasatzeko eta haien artean nolabaiteko koherentzia emateko aukera oso ona iruditzen zait. Goazen!

Irakasgai honetan lehen ikasi genuen gauza, performance bat zer zen eta nola egin izan zen. Hori ikasteko Esther Ferrer-en bideo batez baliatu ginen. Honek azaldu zigun zer zen performance bat eta mota desberdinak daudela. Esther-ek esan zigun performance bat zela, izaera abangoardista duen ikuskizuna, non elementu desberdinen elementuak elkartzen dira, hala nola, musika, dantza, antzerkia eta arte plastikoak. Modu horretan edukiak lantzeko beste era bat ikasi dugu, etorkizuneko irakasleak bezala praktikan jartzeko.

Geroago, Ivan Illich-en hiru testu irakurri genituen eta testu bakoitzeko hainbat galdera erantzun genituen. Irakurritako lehen kapitulua "La Crítica de las Herramientas" deiturikoa da, hezkuntza sistemari kritika sakon bat egiten diona, esanez, eskolak desberdintasun sozialak sustatzen dituela gutxiengo boteretsu eta aberats baten menpe dagoelako, eta hauek "erraminta" bezala erabiltzen duela eskola edota hezkuntza haien intereserako. 

Ivan Illich-en ideiei buruz landu genuen bigarren testua "El Ritual de Progreso" izan zen, zeinak kapitalismoaren aurkako jarrera bat hartzen du. Honetan dio hezkuntza negozio batean bihurtu dela eta ikasleen merkantilizazioa gertatzen dela gizarte kapitalista nahi duen bezala erabiltzeko.


Illich-en landutako azken testua "La Convivencialidad" deiturikoa izan zen, non Illich-ek berriz hezkuntzari buruz aritzen da eta non lehen aldiz bere pentsaeran oso garrantzitsua den kontzpetu bat agertzen da: deseskolarizazioa. Artikulu honetan teknologiaren aurka berriro egiten du eta ez du ikusten bizikidetzaren eskutik. Esaten du eskolan bizikidetza ez dagoela norbaitek bere burua zapalduta ikusten badu, eta hori dela eskolan gertatzen dena: ikasleak haien buruak zapalduak ikusten dituzte menpekotasun bat sortuz. Horregatik, desekolarizatzearen alde egiten du beste hezkuntza motak bilatuz, industria gabeko gizarte batean bizitzen ez dakigulako.

Eskolaz kanpoko beste hezkuntza mota baten eta eskola normalean dagoen zorroztasunaren arteko desberdinasunak ikusteko bi gai desberdin ikusi ditugu: Homeschooling-a eta Zehaztapen Mailak. Homeschooling-aren bitartez ikusi dugu beste hezkuntza mota bat, haren onurekin eta gabeziekin, non hezkuntza askoz libreagoa eta autonomoagoa zen. Bestalde, Zehaztapen Mailekin, eskolan jarraitu behar den programa orokor bat ikusi dugu, zeinak kurtsoaren arabera aldatzen zen.

Eskolatik oraindik atera gabe, Illich-ek kritikatzen duen eskolaren kurrikuluma ere landu dugu, non kurrikulum mota desberdinak ikusi ditugu (kurrikulum ezkutua, kurrikulum ausentea...), baina guk atentzio gehien jarri dugun kurrikulum mota, kurrikulum ezkutua bisuala izan da. Klasean esan genuen bezala, kurrikulum ezkutua inkonszienteki barneratzen dugun informazioa da. Horretarako gure fakultate barruan ariketa bat egin genuen hori lantzeko (blog-ean azalduta).

Horrekin zerikusia zuen poster bat egin genuen taldetan (Jokin Totorika, Eli Pérez eta Beñat Rodríguez ziren nire taldekideak), non gorputzaren normalizazioa gizartean isladatu behar genuen. Blog-ean aipatu dudan bezala gure ideia zen, ez soilik eskolak, baizik eta Estatuak,  komunikabideak, sare-sozialak... haien intereseko hainbat balore edota ideia (estereotipoak, genero desberdintasunak, eskola hezkuntzako instituzio bakarra bezala...) transmititzen dizkigute eta guk inkonszienteki barneratzen ditugunak.

Ideia horien barne dauden estereotipoekin jarraitzeko, hainbat ariketa egin ditugu kurtsoan zehar, baina niretzat nabarmenenak izan direnak Tomboy pelikula eta Examined Life bideo izan dira. Tomboy pelikularen bitartez ikusi genuen eskolaren bidez, ikasleek barneratzen dituzten estereotipoak dira (genero desberdintasunekoak bereziki) eta nola haiei jarraituz jokatzen dute. Examined Life bideoarekin ere gizartean barneratuak dauden estereotipoei buruz ere aritzen dira Sunaura-k eta Judith-ek. Honetan ezgaitasunak dituzten pertsonetaz aritzen dira bereziki, esanez, denek ibiltzen dugula.

Etorkizuneko irakasleak bezala, hori ekiditeko zenbait gauza ikasi ditugu, gero gure ikasleekin proban jartzeko. Adibidez, konpetentziak zer diren eta nola erabili pixka bat ikasi dugu, baita zer da performance bat eta nola egin bat. Azken hau Esther Ferrer-en eskutik ikasi genuen, e-Paperzorroaren hasieran aipatuta. Konpetentziak ondo ulertzeko bi adituen hainbat bideo ikusi genituen: Sacristán eta Jose Moya. Hauek zenbait ideia konpartitzen zituzten eta beste batzuk ez, baina bien azalpenak baliagarriak izan dira guk konpetentzien inguruan ikuspuntu desberdinetatik ulertzeko.

Azkenik, kurtsoan zehar landutakoa praktikan jartzeko, irteera bat egin genuen baliabide batera. Gure taldea Gorbeiako Parketxera joatea erabaki genuen, ikusi nahi genuelako gaur egungo umeek zuten naturarekiko kontaktua. Horretarako Ariz-ko ikastolaren 5.mailako ikasleekin joan ginen ariketa desberdinak egitera eta umeengan ikasteko. 

Hona iritsi ondoren, gazi-gozo zaporea gelditzen zait. Oso ondo pasatu dut egindako ariketak eta ekintzak aurkezten zuek irakur dezazuen, baina zoritxarrez hau agur bat da. Bai espero dudana da, zuek ni bezain ondo pasatu izana da eta nik bezainbeste ikasi izana. Laster arte! 


jueves, 2 de mayo de 2019

Konpetentziak

Klase honetan Moya eta Sacristán adituen pare bat bideo ikusi ditugu, eta aurreko hainbat ariketetan egin dugun bezala, haiei buruzko zenbait galdera erantzun ditugu ondoren:

1. Zein da Sacristán-en iritzia konpetentzien inguruan?
Hauen kontra ez dagoela dio, mundua konpetentea izatea nahi duelako, baina konpetentziak irakasleei egokituak ez daudela esaten du. Modu horretan, irakasleak ez dutenez konpetentzien bidez inoiz irakatsi, metodo honek porrot egingo du eta porrota ikusi arte energia etae denbora asko galduko da. Hori bai, konpetentzien gustuko duen gauza bat da, ikasketetarako eraginkorrak direla.
Konpetentziak etorkizunari begira egiten dituztela dio, baina berari oraingo hezkuntza interesatzen zio modu horretan etorkizun hobea sortzeko, eta ez zuzenean etorkizunean enfokatuz.

2. Zer da Jose Moyaren iritziz konpetentzia bat?
Jose Moyak hau dio: "La forma en la que una persona moviliza todos sus recursos para dar respuesta a una situación determinada. Una persona no es más lista por saber más, sino que por saber utilizar sus recursos para llevar a cabo una tarea en un contexto determinado".

3. Moya eta Sacristán-en iritziz konpetentzia bat eskolan bakarrik eskura daiteke?
Ez. Badaude kanpoan barruan ikasi egin diren gauzak eta barruan kanpoan ikasi egin diren bezte zenbait. "La escuela es una cuesta para todos por igual, pero no igual para todos". Eskolatik kanpo desberdintasun gehiago daude ahalmen gutxiago dituztenentzat. "Fuera de la escuela se está a merced de las fuerzas puedientes"

4. Moyaren iritziz kurrikulum erreala hobetu dezakete konpetentziek?
Bai, baina hauxe esaten zuen: "Las competencias son capacidades que se pueden adquirir, pero es indispensable crear tareas para que utilicen todos los recursos y así mejorar el currículum real".